หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย


 

       
       
       
       
       
       
       

     ยินดีต้อนรับเข้าสู่เว็บไซท์ของหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 
ข่าวล่าสุด

คลิกที่นี่ เพื่อเข้าสู่เว็บไซท์ของเครือข่ายปรัชญาและศาสนา
คลิกที่นี่ เพื่อเข้าสู่เว็บไซท์ของสมาคมปรัชญาและศาสนาแห่งประเทศไทย

 

ปรับปรุงแก้ไขล่าสุด
 
05/09/2548
 

>>>ข้อแตกต่างระหว่างหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กับหลักสูตรของสถาบันการศึกษาอื่น

หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพุทธศาสน์ศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ต่างกับหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพุทธศาสน์ศึกษา (ศศ.ม.) ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และหลักสูตรของมหาวิทยาลัยสงฆ์ทั้ง 2 แห่งคือ พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พธ.ม.) สาขาพุทธศาสนา ของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และหลักสูตรศาสนศาสตรมหาบัณฑิต (ศน.ม.) สาขาพุทธศาสน์ศึกษา ของมหามกุฎราชวิทยาลัย ทั้งในแง่โครงสร้าง แง่เนื้อหา และจุดมุ่งหมาย กล่าวคือ หลักสูตรของสถาบันการศึกษาอื่นที่กล่าวมาแล้วล้วนเป็นหลักสูตรที่มีการเรียนรายวิชาทางพุทธศาสนา และไม่เน้นลักษณะสหสาขาวิชาและบูรณาการระหว่างสาขาวิชา กับทั้งไม่ได้มุ่งการวิจัยเป็นหลัก ส่วนหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพุทธศาสน์ศึกษา ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ไม่มีการเรียนรายวิชา และเน้นการวิจัยในระดับลึก อีกทั้งเป็นหลักสูตรสหสาขาวิชา

 

>>เหตุใดจึงควรใช้คำ พุทธศาสน์ มากกว่า พุทธศาสตร์ ในหลักสูตร
คำว่า "ศาสตร์" ที่ใช้ในภาษาไทยมีความหมายหลัก 2 อย่าง คือ
คำว่า "ศาสตร์" ที่แปลมาจาก science ความหมายต้นคือ วิชาวิทยาศาสตร์ ความหมายชั้นรองลงมาคือ การใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์กับปรากฏการณ์อื่นที่ไม่ใช่ปรากฏการณ์ธรรมชาติอย่างวิทยาศาสตร์ ที่สำคัญได้แก่ ปรากฏการณ์ทางสังคม ความหมายนี้ก็คือ วิทยาศาสตร์สังคม หรือ สังคมศาสตร์ ความหมายถัดมาอีกข้อหนึ่งก็คือ วิธีการ ระเบียบ หรือวิธีการศึกษา คือกิจกรรมใด ๆ จะเป็นศาสตร์ก็เมื่อมีระเบียบวิธี ซึ่งก็คือวิธีการทางวิทยาศาสตร์ และความหมายสุดท้ายคือ ความรู้ที่เกิดขึ้นจากวิธีการทางวิทยาศาสตร์
คำว่าศาสตร์จึงเป็นการหาความรู้ชนิดที่มีรากฐานจากวิทยาศาสตร์ ซึ่งอาศัยหรือเน้นประสบการณ์เป็นหลัก วิชาที่เป็นศิลป์ไม่นับเป็นศาสตร์เพราะวิธีการไม่ใช่ศาสตร์เชิงประสบการณ์ (empirical science) และไม่ได้ให้ความสำคัญแก่ประสบการณ์หากแต่อาจให้ความสำคัญแก่ความคิด ความเชื่อ อารมณ์ อุดมคติ จินตนาการ ซึ่งเป็นเรื่องที่อาจเกี่ยวกับประสบการณ์เพียงส่วนน้อยหรือไม่เกี่ยวเลยก็ได้
เราอาจศึกษาศาสนาในแง่เป็นศาสตร์ได้บ้าง แต่เป็นส่วนที่ไม่สำคัญเท่ากับแง่ความคิด อุดมคติ วิธีปฏิบัติ การประเมินค่า ศาสนา จึงไม่จัดเป็น "ศาสตร์" ฉะนั้น "ศาสตร์" จึงมีความหมายแคบกว่า "ศาสน์"
วิชาอื่น ๆ ในมนุษยศาสตร์ นอกจากศาสนาก็มีภาษา ศิลปะ ประวัติศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาที่ไม่ใช่วิทยาศาสตร์ และเน้นศิลป์มากกว่า บางวิชาในมนุษยศาสตร์อาจจัดเป็นศาสตร์ได้ เช่น ประวัติศาสตร์ แต่ก็เป็นเพียงบางแง่บางลักษณะ และเป็นบางสำนักประวัติศาสตร์ บางวิชาอาจใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ เช่น ภาษาศาสตร์ ภูมิศาสตร์ แต่วิชาเหล่านี้ก็มีธรรมชาติต่างจากศาสนาและอาจไม่จัดเป็นมนุษยศาสตร์ก็ได้
คำว่า "ศาสตร์" ในคำว่า "มนุษยศาสตร์" นั้นไม่ได้หมายถึง "ศาสตร์" ในความหมายดังกล่าวข้างต้น แต่เพราะ Humanities เป็นคำที่ไม่ได้ลงท้ายด้วย logy จึงใช้ "ศาสตร์" ไม่ใช้ "วิทยา" นอกจากนั้นก็ใช้ "ศาสตร์" เพื่อล้อกับวิชาอีกสองสาขาคือ วิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยที่มิได้มีธรรมชาติเหมือนสองสาขานั้น
เราอาจพบคำ human science ซึ่งอาจแปลว่ามนุษยศาสตร์ก็ได้ แต่เมื่อใช้คำนี้เรามักหมายถึงการศึกษามนุษย์ในเชิงวิทยาศาสตร์ ซึ่งต่างกับการศึกษาในเชิงมนุษยศาสตร์ที่ "มนุษย์" มีความหมายเกินกว่าจะศึกษาด้วย "ศาสตร์" หรือวิทยาศาสตร์เพียงอย่างเดียว แม้เพียงเรื่อง "คุณค่า" (Value) อย่างเดียวก็ไม่มีวิทยาศาสตร์หรือสังคมศาสตร์ใด ๆ มีวิธีการศึกษาในเชิงการประเมินค่า และสิ่งนี้เป็นส่วนสำคัญในการศึกษาศาสนา คำว่า "ศาสตร์" ในความหมายที่ใช้กันโดยปกติจึงไม่พอที่จะศึกษาศาสนาได้




 

หน้าแรก | หลักสูตร | คณะกรรมการบริหารหลักสูตร | ข่าวสารและกิจกรรม | ติดต่อเรา
 


 

เชื่อมโยง
(ภายในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)

- ศูนย์พุทธศาสน์ศึกษา
- ภาควิชาปรัชญา
  คณะอักษรศาสตร์
- คณะอักษรศาสตร์
- บัณฑิตวิทยาลัย
- สถาบันวิทยบริการ
- ศูนย์ทดสอบทางวิชาการฯ
- สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ
- สำนักทะเบียนและประมวลผล
- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เชื่อมโยง
(อื่น ๆ)

- กลุ่มไทยทำปรัชญา
- เครือข่ายปรัชญาและศาสนา
- สมาคมปรัชญาและศาสนา
  แห่งประเทศไทย
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ศูนย์พุทธศาสน์ศึกษา ชั้น 13 อาคารบรมราชกุมารี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถนนพญาไท กรุงเทพฯ 10330
©
2005  สงวนลิขสิทธิ์ หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย